Feeds:
Postime
Komente

Posts Tagged ‘kosovar’

Shkruan: Bardhyl Metaj, Zürich

Me rastin e përvjetorit të Kuvendit të Lidhjes së Prizrenit (1878-2008)!

Praeludium:

Historikisht: Kombet formojnë Shtetin por dhe Shteti formon Kombet!

Procesi historik Shtet- dhe Kombformues i shqiptarëve fillon, kur mbaron (kurorëzohet) procesi i njëjtë tek gjermanët!

Tek shqiptarët ngjizet me Kuvendin e Lidhjes së Prizrenit!

Laudatio:

Histori e procesit politik për një shtet Shqiptarë për shqiptarët, prodhoi dy shtete (dy shtetësi) dhe dy identitete e entitete politike – po aq shqiptare – Shqiptarë dhe Kosovarë*!

Më 28 Nëntor 1912 – Shqipërinë e cunguar, më 17 Shkurt 2008 – Kosovën e cunguar!

Dy shtetet sado jo optimale për nga shtrirja territoriale, por me taban shqiptarë, mund ti bëjnë dëm vetëm: jo dashamirëve të shqiptarëve…!

Zeitgeist-i ynë dhe ai global:

Historia na ndau!

Po tani: të vajtojmë apo të festojmë?

Jo! Të punojmë me ritëm të përshpejtuar për integrim në BE, për mirëqenie kombëtare, politike e ekonomike të shqiptarëve gjithandej!

Procesi historik evolutiv i mendësisë së përbotshme, kulmuar me Zetigeist-in global kontemporan, e që përmblidhet shumë shkurt në sloganin, “Think Global and deal Lokal“, reflektoi-n pozitivisht edhe në historinë e shqiptarëve!

Dhe ndau në këtë frymë përgjegjësit administrative për shtetet dhe regjionet, Kombeve përkatëse – Shqiptarëve dhe Kosovarëve!

Së këndejmi, përpjekjet eventuale për Bashkim kombëtarë – janë kundër historike!

Retrograde, humbje kohe dhe energjie!

(më tepër…)

Advertisements

Read Full Post »

Identiteti Kosovar

Nga blogu Xha Xhai

Pyetja e parë në lidhje me identitetin kosovar është nëse ekziston apo jo veçmas, si alternativë ndaj identitetit shqiptar.

Shkëputja e Kosovës prej Serbisë – fitore historike nga ato që është fat t’i përjetosh – e lypte madje ia vlente një farë mjegullimi të raporteve të banorëve shqiptarë të Kosovës me Shqipërinë. Nga ana tjetër, për shumë kosovarë pyetja nëse të jesh kosovar është diçka e ndryshme nga të jesh shqiptar është pa kuptim.

Nga ana tjetër, Shqipëria dhe Kosova kanë histori të ndryshme: me përjashtim të disa pak viteve gjatë Luftës II Botërore, Kosova nuk ka qenë kurrë pjesë e Shqipërisë, edhe pse ka qenë kurdoherë pjesë e mitit kombëtarist shqiptar.

Nëse shqiptarë prej Shqipërie e shqiptarë prej Kosove ndajnë një histori të përbashkët, kjo ka të bëjë me periudhën kur të dy miset e shqiptarisë ballkanase i përkisnin Perandorisë Osmane. Kjo lloj përkatësie nuk u ka shpëtuar ideologëve serbë, të cilët rilindjen e faktorit shqiptar në Ballkan duan ta paraqitin si një revansh të luftrave ballkanike dhe dëbimit të osmanëve prej gadishullit.

Pyetja e dytë është nëse identiteti kosovar do parë si diçka statike, apo si diçka dinamike, në formim e sipër, i projektuar ndaj së ardhmes.

Këtu vizioni europian për shtetin më të ri në kontinent dhe vizioni i shtetasve të Kosovës nuk pajtohen dhe aq. Për Europën rëndësi ka veçanërisht se çfarë do të bëjnë pikërisht kosovarët; ndërsa për kosovarët vetë rëndësi ka para së gjithash se cilët janë: fisi, feja, gjuha që flasin, rangu social, klani, lidhjet miqësore.

E vërteta është se që prej 1912-ës e deri më sot, pikë referimi e kombëtarizmit kosovar ka qenë Tirana; aq më tepër kur kosovarëve u është dashur të diferencohen prej popujve të tjerë të Jugosllavisë. Ndryshe prej boshnjakëve, që këtë diferencim e kanë realizuar nëpërmjet identitetit fetar mysliman, kosovarët e kanë marrë frymëzimin identitar nga shteti përbri.

Për këtë arsye, nëse mund të flitet për një identitet kosovar të tanishëm në kuptimin jokrahinor, ky i ka rrënjët në bashkëjetesën – sado të lemerisur e të përçudnuar – midis kosovarëve dhe serbëve: institucionet që i kanë qeverisur, kultura që kanë marrë në shkollat e në universitetet, ekonomia ku kanë prodhuar, librat që kanë lexuar, mediat me të cilat kanë komunikuar.

Migjen Kelmendi ka vite që identitetin kosovar kërkon ta themelojë mbi një variant të gegërishtes të ngritur në nivelin e një kosovarishteje zyrtare, e cila t’i kundërvihet toskërishtes zyrtare të adoptuar nga Tirana në 1972 e që përdoret sot e kësaj dite në ligjërimin publik të Prishtinës. Mirëpo kosovarishtja e Kelmendit nuk ka traditë të shkruar, as shkrimtarë prestigjiozë; në një kohë që zhargoni burokratik i krahinës, në atë masë që dallon prej zyrtarishtes së Tiranës, është i nginjur me kalke dhe forma semantike të serbishtes.

A ka gjasa kosovarishtja të zëvendësojë standardin e Tiranës, si gjuhë institucionale në Kosovë? Mua më duket se jo, sidomos ngaqë në Prishtinë sot për sot e pavarësisht nga përpjekjet e Migjen Kelmendit e të gazetës “Java”, mungon dëshira për këtë farë revolucioni, i cili prej shumëkujt shihet si përçarës i çështjes kombëtare.

Çështja e vërtetë nuk është nëse Kosova dhe Shqipëria do të bashkohen për të përftuar Shqipërinë e Madhe, sikurse paralajmërohet me të madhe në Beograd, Athinë e Moskë; por nëse shqiptarët, kudo që janë në Ballkan, do të arrijnë të komunikojnë lirisht mes tyre, pa u marrë dorën serbëve, maqedonasve, ose kujtdo tjetër që i ka parë e i sheh nga lart poshtë, ose i shpërfill si qytetarë të dorës së dytë, mafiozë, aborigjenë, fundamentalistë islamikë, ose terroristë demografikë.

Me të drejtë është thënë se ky nivel komunikimi ndërshqiptar në liri do të arrihet kur hapësira shqiptare të integrohet ekonomikisht dhe politikisht në Europë; edhe pse komunikimi vetë do të kryhej më mirë sikur shqiptarët të përdornin, në publik, të njëjtat zanore e bashkëtingëllore e të njëjtat forma gramatikore.

Pyetja e tretë ka të bëjë me karakterin “multi-etnik” që i është dhënë shtetit të ri kosovar e që është konsakruar deri edhe në flamurin e sapo-shpallur.

Natyrisht, serbët kanë historinë, mitet dhe monumentet e tyre në Kosovë, të cilat gjithsesi u duhen respektuar, siç edhe u janë respektuar. Nga ana tjetër, shteti i ri kosovar u përket, në teori, edhe atyre qindra mijërave serbë që jetojnë në trojet e tij; pavarësisht nga lojërat që po bën sot me ta Beogradi. Prandaj pyetja ime do të formulohej kështu: a mund të jetë ky identitet i ri kosovar i tillë që t’u duket i pranueshëm edhe serbëve të Kosovës?

Siç lexoja sot në “The Guardian”, edhe pse nuk e gjykojnë veten si të ardhur ose mysafirë mes shqiptarëve të atjeshëm, serbët e Kosovës thonë hapur se nuk e kanë ndier as do ta ndiejnë veten ndonjëherë kosovarë, por veç serbë. Kjo besnikëri e ky përkushtim i serbëve të atjeshëm ndaj identitetit serb primordial, përbën njëkohësisht sfidë ndaj partizanëve të identitetit kosovar – meqë identiteti i ri elitar, nëse nuk i ndih konsolidimit të qytetarisë në shtetin e ri të Kosovës, atëherë për çfarë do t’u duhej pikërisht shqiptarëve të Kosovës?

Read Full Post »